I Machabaeorum 4 Comparatio: Clementine Vulgate vs Vulgate
I Machabaeorum 4
1Et assumpsit Gorgias quinque millia virorum, et mille equites electos : et moverunt castra nocte,
2ut applicarent ad castra Judæorum, et percuterent eos subito : et filii, qui erant ex arce, erant illis duces.
3Et audivit Judas, et surrexit ipse et potentes percutere virtutem exercituum regis, qui erant in Emmaum :
4adhuc enim dispersus erat exercitus a castris.
5Et venit Gorgias in castra Judæ noctu, et neminem invenit : et quærebat eos in montibus, quoniam dixit : Fugiunt hi a nobis.
6Et cum dies factus esset, apparuit Judas in campo cum tribus millibus virorum tantum, qui tegumenta et gladios non habebant :
7et viderunt castra gentium valida, et loricatos et equitatus in circuitu eorum, et hi docti ad prælium.
8Et ait Judas viris, qui secum erant : Ne timueritis multitudinem eorum, et impetum eorum ne formidetis.
9Mementote qualiter salvi facti sunt patres nostri in mari Rubro, cum sequeretur eos Pharao cum exercitu multo.
10Et nunc clamemus in cælum : et miserebitur nostri Dominus, et memor erit testamenti patrum nostrorum, et conteret exercitum istum ante faciem nostram hodie :
11et scient omnes gentes quia est qui redimat et liberet Israël.
12Et elevaverunt alienigenæ oculos suos, et viderunt eos venientes ex adverso.
13Et exierunt de castris in prælium, et tuba cecinerunt hi qui erant cum Juda.
14Et congressi sunt : et contritæ sunt gentes, et fugerunt in campum.
15Novissimi autem omnes ceciderunt in gladio, et persecuti sunt eos usque Gezeron, et usque in campos Idumææ, et Azoti, et Jamniæ : et ceciderunt ex illis usque ad tria millia virorum.
16Et reversus est Judas, et exercitus ejus sequens eum.
17Dixitque ad populum : Non concupiscatis spolia : quia bellum contra nos est,
18et Gorgias et exercitus ejus prope nos in monte : sed state nunc contra inimicos nostros, et expugnate eos, et sumetis postea spolia securi.
19Et adhuc loquente Juda hæc, ecce apparuit pars quædam prospiciens de monte.
20Et vidit Gorgias quod in fugam conversi sunt sui, et succenderunt castra : fumus enim, qui videbatur, declarabat quod factum est.
21Quibus illi conspectis timuerunt valde, aspicientes simul et Judam, et exercitum in campo paratum ad prælium.
22Et fugerunt omnes in campum alienigenarum :
23et Judas reversus est ad spolia castrorum, et acceperunt aurum multum, et argentum, et hyacinthinum, et purpuram marinam, et opes magnas.
24Et conversi, hymnum canebant, et benedicebant Deum in cælum, quoniam bonus est, quoniam in sæculum misericordia ejus.
25Et facta est salus magna in Israël in die illa.
26Quicumque autem alienigenarum evaserunt, venerunt, et nuntiaverunt Lysiæ universa quæ acciderant.
27Quibus ille auditis, consternatus animo deficiebat : quod non qualia voluit, talia contigerunt in Israël, et qualia mandavit rex.
28Et sequenti anno, congregavit Lysias virorum electorum sexaginta millia, et equitum quinque millia, ut debellaret eos.
29Et venerunt in Judæam, et castra posuerunt in Bethoron, et occurrit illis Judas cum decem millibus viris.
30Et viderunt exercitum fortem, et oravit, et dixit : Benedictus es, salvator Israël, qui contrivisti impetum potentis in manu servi tui David, et tradidisti castra alienigenarum in manu Jonathæ filii Saul, et armigeri ejus.
31Conclude exercitum istum in manu populi tui Israël, et confundantur in exercitu suo et equitibus.
32Da illis formidinem, et tabefac audaciam virtutis eorum, et commoveantur contritione sua.
33Dejice illos gladio diligentium te : et collaudent te omnes, qui noverunt nomen tuum, in hymnis.
34Et commiserunt prælium : et ceciderunt de exercitu Lysiæ quinque millia virorum.
35Videns autem Lysias fugam suorum, et Judæorum audaciam, et quod parati sunt aut vivere, aut mori fortiter, abiit Antiochiam, et elegit milites, ut multiplicati rursus venirent in Judæam.
36Dixit autem Judas, et fratres ejus : Ecce contriti sunt inimici nostri : ascendamus nunc mundare sancta, et renovare.
37Et congregatus est omnis exercitus, et ascenderunt in montem Sion.
38Et viderunt sanctificationem desertam, et altare profanatum, et portas exustas, et in atriis virgulta nata sicut in saltu vel in montibus, et pastophoria diruta.
39Et sciderunt vestimenta sua, et planxerunt planctu magno, et imposuerunt cinerem super caput suum,
40et ceciderunt in faciem super terram, et exclamaverunt tubis signorum, et clamaverunt in cælum.
41Tunc ordinavit Judas viros ut pugnarent adversus eos qui erant in arce, donec emundarent sancta.
42Et elegit sacerdotes sine macula, voluntatem habentes in lege Dei :
43et mundaverunt sancta, et tulerunt lapides contaminationis in locum immundum.
44Et cogitavit de altari holocaustorum, quod profanatum erat, quid de eo faceret.
45Et incidit illis consilium bonum ut destruerent illud : ne forte illis esset in opprobrium, quia contaminaverunt illud gentes, et demoliti sunt illud.
46Et reposuerunt lapides in monte domus in loco apto, quoadusque veniret propheta, et responderet de eis.
47Et acceperunt lapides integros secundum legem, et ædificaverunt altare novum secundum illud quod fuit prius :
48et ædificaverunt sancta, et quæ intra domum erant intrinsecus : et ædem, et atria sanctificaverunt.
49Et fecerunt vasa sancta nova, et intulerunt candelabrum, et altare incensorum, et mensam, in templum.
50Et incensum posuerunt super altare, et accenderunt lucernas quæ super candelabrum erant, et lucebant in templo.
51Et posuerunt super mensam panes, et appenderunt vela, et consummaverunt omnia opera quæ fecerant.
52Et ante matutinum surrexerunt quinta et vigesima die mensis noni (hic est mensis Casleu) centesimi quadragesimi octavi anni :
53et obtulerunt sacrificium secundum legem super altare holocaustorum novum, quod fecerunt.
54Secundum tempus et secundum diem in qua contaminaverunt illud gentes, in ipsa renovatum est in canticis, et citharis, et cinyris, et in cymbalis.
55Et cecidit omnis populus in faciem, et adoraverunt, et benedixerunt in cælum eum, qui prosperavit eis.
56Et fecerunt dedicationem altaris diebus octo, et obtulerunt holocausta cum lætitia, et sacrificium salutaris et laudis.
57Et ornaverunt faciem templi coronis aureis et scutulis, et dedicaverunt portas et pastophoria, et imposuerunt eis januas.
58Et facta est lætitia in populo magna valde, et aversum est opprobrium gentium.
59Et statuit Judas, et fratres ejus, et universa ecclesia Israël, ut agatur dies dedicationis altaris in temporibus suis ab anno in annum per dies octo a quinta et vigesima die mensis Casleu, cum lætitia et gaudio.
60Et ædificaverunt in tempore illo montem Sion, et per circuitum muros altos et turres firmas, nequando venirent gentes, et conculcarent eum sicut antea fecerunt.
61Et collocavit illic exercitum, ut servarent eum, et munivit eum ad custodiendum Bethsuram, ut haberet populus munitionem contra faciem Idumææ.
I Machabaeorum 4
1et adsumpsit Gorgias quinque milia virorum et mille equites electos et moverunt castra nocte
2ut adplicarent ad castra Iudaeorum et percuterent eos subito et filii qui erant ex arce erant illi duces
3et audivit Iudas et surrexit ipse et potentes percutere virtutem exercituum regis quae erat in Ammaum
4adhuc enim dispersus erat exercitus a castris
5et venit Gorgias in castra Iudae noctu et neminem invenit et quaerebant eos in montibus quoniam dixit fugiunt hii a nobis
6et cum dies factus esset apparuit Iudas in campo cum tribus milibus virorum tantum quia tegumenta et gladios non habebant
7et viderunt castra gentium valida et loricatos et equitatus in circuitu eorum et hii docti proelium
8et ait Iudas viris qui secum erant ne timueritis multitudinem eorum et impetum eorum ne formidetis
9mementote qualiter salvi facti sunt patres nostri in mari Rubro cum sequeretur eos Pharao cum exercitu
10et nunc clamemus in caelum et miserebitur nostri et testamenti patrum nostrorum et conteret exercitum istum ante faciem nostram hodie
11et scient omnes gentes quia est qui redimat et liberet Israhel
12et levaverunt alienigenae oculos suos et viderunt eos venientes ex adverso
13et exierunt de castris in proelium et tuba cecinerunt hii qui fuerant cum Iuda
14et congressi sunt et contritae sunt gentes et fugerunt in campum
15novissimi autem ceciderunt gladio et persecuti sunt eos usque Gesoron et usque in campos Idumeae et Azoti et Iamniae et ceciderunt ex illis ad tria milia virorum
16et reversus est Iudas et exercitus eius sequens eum
17et dixit ad populum non concupiscatis spolia quia bellum contra nos est
18et Gorgias et exercitus eius in monte prope nos sed state contra inimicos nostros et expugnate eos et post hoc sumetis spolia
19et adhuc loquente Iuda haec apparuit pars quaedam prospiciens de monte
20et vidit quod in fugam conversi sunt et succensa sunt castra fumus enim qui videbatur declarabat quod factum est
21quibus illi conspectis timuerunt valde aspicientes simul et Iudam et exercitum in campo paratum ad proelium
22et fugerunt omnes in campo alienigenarum
23et Iudas reversus est ad spolia castrorum et acceperunt aurum multum et argentum et hyacinthum et purpuram marinam et opes magnas
24et conversi hymnum canebant et benedicebant in caelum quoniam bonum est quoniam in saeculum misericordia eius
25et facta est salus magna in Israhel in illa die
26quicumque autem alienigenarum evaserunt venerunt et nuntiaverunt Lysiae universa quae acciderant
27quibus auditis ille consternatus est animo deficiebat quod non qualia voluit talia contigerunt in Israhel et qualia mandavit rex
28et sequenti anno congregavit electorum virorum sexaginta milia et equitum quinque milia ut debellaret eos
29et venerunt in Iudaeam et castra posuerunt in Bethoron et occurrit illis Iudas cum decem milibus viris
30et viderunt exercitum fortem et oravit et dixit benedictus es salvator Israhel qui contrivisti impetum potentis in manu servi tui David et tradidisti castra alienigenarum in manus Ionathae filii Saul et armigeri eius
31conclude exercitum istum in manu populi tui Israhel et confundantur in exercitu suo et equitibus
32da illis formidinem et tabefac audaciam virtutis eorum et commoveantur contritione sua
33deice eos gladio diligentium te et conlaudent te omnes qui noverunt nomen tuum in hymnis
34et commiserunt et ceciderunt de exercitu Lysiae quinque milia virorum
35videns autem Lysias suorum fugam et Iudaeorum audaciam et quod parati sunt aut vivere aut mori fortiter abiit Antiochiam et elegit milites ut multiplicatus rursus veniret in Iudaeam
36dixit autem Iudas et fratres eius ecce contriti sunt inimici nostri ascendamus nunc mundare sancta et renovare
37et congregatus est omnis exercitus et ascenderunt in montem Sion
38et viderunt sanctificationem desertam et altare profanatum et portas exustas et in atriis virgulta nata sicut in saltu vel montibus et pastoforia diruta
39sciderunt vestimenta sua et planxerunt planctu magno et inposuerunt cinerem
40et ceciderunt in faciem super terram et exclamaverunt tubis signorum et clamaverunt in caelum
41tunc ordinavit Iudas viros ut pugnarent adversus eos qui erant in arce donec emundarent sancta
42et elegit sacerdotes sine macula voluntatem habentes in lege Dei
43et mundaverunt sancta et tulerunt lapides contaminationis in locum inmundum
44et cogitavit de altare holocaustorum quod profanatum erat quid de eo faceret
45et incidit illi consilium bonum ut destrueret illud ne forte esset illis in obprobrium quia contaminaverunt illud gentes et demoliti sunt illud
46et reposuerunt lapides in monte domus in loco apto quoadusque veniret propheta et responderet de eis
47et acceperunt lapides integros secundum legem et aedificaverunt altare novum secundum illud quod fuit prius
48et aedificaverunt sancta et quae intra domum intrinsecus et aedem et atria sanctificaverunt
49et fecerunt vasa sancta nova et intulerunt candelabrum et altare incensorum et mensam in templum
50et incensum posuerunt super altare et accenderunt lucernas quae super candelabrum erant et lucebant in templo
51et posuerunt super mensam panes et adpenderunt vela et consummaverunt omnia opera quae fecerunt
52et ante matutinum surrexerunt quinta et vicesima mensis noni hic mensis casleu centesimi quadragesimi octavi anni
53et obtulerunt sacrificium secundum legem super altare holocaustorum novum quod fecerunt
54secundum tempus et secundum diem in qua contaminaverunt illud gentes in ipsa renovatum est in canticis et citharis et cinyris et cymbalis
55et cecidit omnis populus et adoraverunt et benedixerunt in caelum ei qui prosperavit eis
56et fecerunt dedicationem altaris diebus octo et obtulerunt holocausta cum laetitia et salutaria laudis
57et ornaverunt faciem templi coronis aureis et scutulis et dedicaverunt portas et pastoforia et inposuerunt eis ianuas
58et facta est laetitia in populo magna valde et aversum est obprobrium gentium
59et statuit Iudas et fratres eius et universa ecclesia Israhel ut agatur dies dedicationis altaris in temporibus suis ab anno in annum per dies octo a quinta et vicesima mensis casleu cum laetitia et gaudio
60et aedificaverunt in tempore illo montem Sion et per circuitum muros altos et turres firmas nequando venirent gentes et conculcarent eam sicut antea fecerunt
61et conlocavit illic exercitum ut servarent eam et munivit eam ad custodiendam Bethsuram ut haberet populus munitionem contra faciem Idumeae
Intellegere Clementine Vulgate vs Vulgate in I Machabaeorum 4
Clementine Vulgate (VulgClementine)
Vulgata Clementina, editio officialis Ecclesiae Catholicae a Papa Clemente VIII promulgata anno 1592.
Vulgate
Biblia Sacra Vulgata, versio latina ab Hieronymo facta saeculo IV.
Vides comparationem lateris ad latus I Machabaeorum 4 in Clementine Vulgate et Vulgate. Has duas versiones conferre iuvat ad intellegendas subtilitates textus originalis.
Key Comparison: I Machabaeorum 4:16
"Et reversus est Judas, et exercitus ejus sequens eum."
"et reversus est Iudas et exercitus eius sequens eum"





