I Machabaeorum 3

¹Et surrexit Judas, qui vocabatur Machabæus, filius ejus, pro eo :

²et adjuvabant eum omnes fratres ejus, et universi qui se conjunxerant patri ejus, et præliabantur prælium Israël cum lætitia.

³Et dilatavit gloriam populo suo, et induit se loricam sicut gigas, et succinxit se arma bellica sua in præliis, et protegebat castra gladio suo.

⁴Similis factus est leoni in operibus suis, et sicut catulus leonis rugiens in venatione.

⁵Et persecutus est iniquos perscrutans eos : et qui conturbabant populum suum, eos succendit flammis :

⁶et repulsi sunt inimici ejus præ timore ejus, et omnes operarii iniquitatis conturbati sunt : et directa est salus in manu ejus.

⁷Et exacerbabat reges multos, et lætificabat Jacob in operibus suis, et in sæculum memoria ejus in benedictione.

⁸Et perambulavit civitates Juda, et perdidit impios ex eis, et avertit iram ab Israël.

⁹Et nominatus est usque ad novissimum terræ, et congregavit pereuntes.

¹⁰Et congregavit Apollonius gentes, et a Samaria virtutem multam et magnam ad bellandum contra Israël.

¹¹Et cognovit Judas, et exiit obviam illi : et percussit, et occidit illum : et ceciderunt vulnerati multi, et reliqui fugerunt.

¹²Et accepit spolia eorum : et gladium Apollonii abstulit Judas, et erat pugnans in eo omnibus diebus.

¹³Et audivit Seron princeps exercitus Syriæ, quod congregavit Judas congregationem fidelium, et ecclesiam secum,

¹⁴et ait : Faciam mihi nomen, et glorificabor in regno, et debellabo Judam, et eos qui cum ipso sunt, qui spernebant verbum regis.

¹⁵Et præparavit se : et ascenderunt cum eo castra impiorum fortes auxiliarii ut facerent vindictam in filios Israël.

¹⁶Et appropinquaverunt usque ad Bethoron : et exivit Judas obviam illi cum paucis.

¹⁷Ut autem viderunt exercitum venientem sibi obviam, dixerunt Judæ : Quomodo poterimus pauci pugnare contra multitudinem tantam, et tam fortem, et nos fatigati sumus jejunio hodie ?

¹⁸Et ait Judas : Facile est concludi multos in manus paucorum : et non est differentia in conspectu Dei cæli liberare in multis, et in paucis :

¹⁹quoniam non in multitudine exercitus victoria belli, sed de cælo fortitudo est.

²⁰Ipsi veniunt ad nos in multitudine contumaci, et superbia, ut disperdant nos, et uxores nostras, et filios nostros, et ut spolient nos :

²¹nos vero pugnabimus pro animabus nostris, et legibus nostris :

²²et ipse Dominus conteret eos ante faciem nostram : vos autem ne timueritis eos.

²³Ut cessavit autem loqui, insiluit in eos subito : et contritus est Seron et exercitus ejus in conspectu ipsius :

²⁴et persecutus est eum in descensu Bethoron usque in campum, et ceciderunt ex eis octingenti viri, reliqui autem fugerunt in terram Philisthiim.

²⁵Et cecidit timor Judæ ac fratrum ejus, et formido super omnes gentes in circuitu eorum :

²⁶et pervenit ad regem nomen ejus, et de præliis Judæ narrabant omnes gentes.

²⁷Ut audivit autem rex Antiochus sermones istos, iratus est animo : et misit, et congregavit exercitum universi regni sui, castra fortia valde :

²⁸et aperuit ærarium suum, et dedit stipendia exercitui in annum : et mandavit illis ut essent parati ad omnia.

²⁹Et vidit quod defecit pecunia de thesauris suis, et tributa regionis modica propter dissensionem et plagam quam fecit in terra, ut tolleret legitima, quæ erant a primis diebus :

³⁰et timuit ne non haberet ut semel et bis, in sumptus et donaria, quæ dederat ante larga manu : et abundaverat super reges qui ante eum fuerant.

³¹Et consternatus erat animo valde, et cogitavit ire in Persidem, et accipere tributa regionum, et congregare argentum multum.

³²Et reliquit Lysiam hominem nobilem de genere regali, super negotia regia, a flumine Euphrate usque ad flumen Ægypti,

³³et ut nutriret Antiochum filium suum, donec rediret.

³⁴Et tradidit ei medium exercitum, et elephantos : et mandavit ei de omnibus quæ volebat, et de inhabitantibus Judæam, et Jerusalem :

³⁵et ut mitteret ad eos exercitum ad conterendam et extirpandam virtutem Israël, et reliquias Jerusalem, et auferendam memoriam eorum de loco :

³⁶et ut constitueret habitatores filios alienigenas in omnibus finibus eorum, et sorte distribueret terram eorum.

³⁷Et rex assumpsit partem exercitus residui, et exivit ab Antiochia civitate regni sui anno centesimo et quadragesimo septimo : et transfretavit Euphraten flumen, et perambulabat superiores regiones.

³⁸Et elegit Lysias Ptolemæum filium Dorymini, et Nicanorem, et Gorgiam, viros potentes ex amicis regis :

³⁹et misit cum eis quadraginta millia virorum, et septem millia equitum, ut venirent in terram Juda, et disperderent eam secundum verbum regis.

⁴⁰Et processerunt cum universa virtute sua, et venerunt, et applicuerunt Emmaum in terra campestri.

⁴¹Et audierunt mercatores regionum nomen eorum : et acceperunt argentum, et aurum multum valde, et pueros, et venerunt in castra ut acciperent filios Israël in servos, et additi sunt ad eos exercitus Syriæ, et terræ alienigenarum.

⁴²Et vidit Judas et fratres ejus, quia multiplicata sunt mala, et exercitus applicabant ad fines eorum : et cognoverunt verba regis, quæ mandavit populo facere in interitum et consummationem :

⁴³et dixerunt unusquisque ad proximum suum : Erigamus dejectionem populi nostri, et pugnemus pro populo nostro, et sanctis nostris.

⁴⁴Et congregatus est conventus ut essent parati in prælium, et ut orarent et peterent misericordiam et miserationes.

⁴⁵Et Jerusalem non habitabatur, sed erat sicut desertum : non erat qui ingrederetur et egrederetur de natis ejus. Et sanctum conculcabatur : et filii alienigenarum erant in arce ; ibi erat habitatio gentium : et ablata est voluptas a Jacob, et defecit ibi tibia et cithara.

⁴⁶Et congregati sunt, et venerunt in Maspha contra Jerusalem, quia locus orationis erat in Maspha ante in Israël.

⁴⁷Et jejunaverunt illa die, et induerunt se ciliciis, et cinerem imposuerunt capiti suo, et disciderunt vestimenta sua :

⁴⁸et expanderunt libros legis, de quibus scrutabantur gentes similitudinem simulacrorum suorum :

⁴⁹et attulerunt ornamenta sacerdotalia, et primitias, et decimas : et suscitaverunt Nazaræos, qui impleverant dies,

⁵⁰et clamaverunt voce magna in cælum, dicentes : Quid faciemus istis, et quo eos ducemus ?

⁵¹et sancta tua conculcata sunt, et contaminata sunt, et sacerdotes tui facti sunt in luctum, et in humilitatem :

⁵²et ecce nationes convenerunt adversum nos ut nos disperdant : tu scis quæ cogitant in nos.

⁵³Quomodo poterimus subsistere ante faciem eorum, nisi tu, Deus, adjuves nos ?

⁵⁴Et tubis exclamaverunt voce magna.

⁵⁵Et post hæc constituit Judas duces populi, tribunos, et centuriones, et pentacontarchos, et decuriones.

⁵⁶Et dixit his, qui ædificabant domos, et sponsabant uxores, et plantabant vineas, et formidolosis, ut redirent unusquisque in domum suam secundum legem.

⁵⁷Et moverunt castra, et collocaverunt ad austrum Emmaum.

⁵⁸Et ait Judas : Accingimini, et estote filii potentes, et estote parati in mane, ut pugnetis adversus nationes has quæ convenerunt adversus nos disperdere nos, et sancta nostra :

⁵⁹quoniam melius est nos mori in bello, quam videre mala gentis nostræ, et sanctorum.

⁶⁰Sicut autem fuerit voluntas in cælo, sic fiat.

I Machabaeorum 3

¹et surrexit Iudas qui vocabatur Macchabeus filius eius pro eo

²et adiuvabant eum omnes fratres eius et universi qui se coniunxerant patri eius et proeliabantur proelium Israhel cum laetitia

³et dilatavit gloriam populo suo et induit se loricam sicut gigans et succinxit se arma bellica sua in proeliis et protegebat castra gladio suo

⁴similis factus est leoni in operibus suis et sicut catulus leonis rugiens in venatione

⁵et persecutus est iniquos perscrutans eos et qui conturbabant populum suum succendit flammis

⁶et repulsi sunt inimici prae timore eius et omnes operarii iniquitatis conturbati sunt et directa est salus in manu eius

⁷et exacerbabat reges multos et laetificabat Iacob in operibus suis et in saeculum memoria eius in benedictione

⁸et perambulavit civitates Iuda et perdidit impios ex eis et avertit iram ab Israhel

⁹et nominatus est usque ad novissimum terrae et congregavit pereuntes

¹⁰et congregavit Apollonius gentes et a Samaria virtutem multam et magnam ad bellandum contra Israhel

¹¹et cognovit Iudas et exiit obviam illi et percussit et occidit illum et ceciderunt vulnerati multi et reliqui fugerunt

¹²et accepit spolia eorum et gladium Apollonii abstulit Iudas et erat pugnans in eo omnibus diebus

¹³et audivit Seron princeps exercitus Syriae quod congregavit Iudas congregationem et ecclesiam fidelium secum

¹⁴et ait faciam mihi nomen et glorificabor in regno et debellabo Iudam et eos qui cum ipso sunt qui spernebant verbum regis

¹⁵et praeparavit se et ascenderunt cum eo castra impiorum fortes auxiliarii ut facerent vindictam in filios Israhel

¹⁶et adpropinquaverunt usque Bethoron et exivit Iudas obviam illi cum paucis

¹⁷ut viderunt autem exercitum venientem sibi obviam dixerunt Iudae quomodo poterimus pauci pugnare ad multitudinem tantam tam fortem et nos fatigati sumus ieiunio hodie

¹⁸et ait Iudas facile est concludi multos in manus paucorum et non est differentia in conspectu Dei caeli liberare in multis et in paucis

¹⁹quia non in multitudine exercitus victoria belli sed de caelo fortitudo est

²⁰ipsi veniunt ad nos in multitudine contumaci et superba ut disperdant nos et uxores nostras et filios nostros et ut spolient nos

²¹nos vero pugnabimus pro animabus nostris et legibus nostris

²²et ipse Dominus conteret eos ante faciem nostram vos autem ne timueritis eos

²³ut cessavit autem loquens insiluit in eos subito et contritus est Seron et exercitus eius in conspectu ipsius

²⁴et persequebatur eum in descensu Bethoron usque in campum et ceciderunt ex eis octingenti viri reliqui autem fugerunt in terram Philisthim

²⁵et cecidit timor Iudae ac fratrum eius et formido super omnes gentes in circuitu eorum

²⁶et pervenit ad regem nomen eius et de proeliis Iudae narrabant omnes gentes

²⁷ut audivit autem Antiochus sermones istos iratus est animo et misit et congregavit exercitum universi regni sui castra fortia valde

²⁸et aperuit aerarium suum et dedit stipendia exercitui in annum et mandavit illis ut essent parati ad omnia

²⁹et vidit quod defecit pecunia de thesauris et tributa regionis modica propter dissensionem et plagam quam fecit in terra ut tolleret legitima quae erant a primis diebus

³⁰et timuit ne non haberet et semel et bis in sumptus et donativa quae dederat ante larga manu et abundaverat super reges qui ante eum fuerant

³¹consternatus erat animo valde et cogitavit ire in Persidem et accipere tributa regionum et congregare argentum multum

³²et reliquit Lysiam hominem nobilem de genere regali super negotia regia a flumine Eufraten usque ad flumen Aegypti

³³et ut nutriret Antiochum filium suum donec rediret

³⁴et tradidit ei medium exercitum et elefantos et mandavit ei de omnibus quae volebat et de inhabitantibus Iudaeam et Hierusalem

³⁵ut mitteret ad eos exercitum ad conterendam et extirpandam virtutem Israhel et reliquias Hierusalem et auferendam memoriam de loco

³⁶et ut constitueret habitatores filios alienigenas in omnibus finibus eorum et sorte distribueret terram eorum

³⁷et rex adsumpsit partem exercitus residui et exivit ab Antiochia civitate regni sui anno centesimo et quadragesimo et septimo et transfretavit Eufraten flumen et perambulabat superiores regiones

³⁸et elegit Lysias Ptolomeum filium Dorimini et Nicanorem et Gorgiam viros potentes ex amicis regis

³⁹et misit cum eis quadraginta milia virorum et septem milia equitum ut venirent in terram Iuda et disperderent eam secundum verbum regis

⁴⁰et processerunt ut irent cum universa virtute sua et venerunt et adplicuerunt Ammaum in terra campestri

⁴¹et audierunt mercatores regionum nomen eorum et acceperunt argentum et aurum multum valde et pueros et venerunt in castra ut acciperent filios Israhel in servos et additi sunt ad eos exercitus Syriae et terrae alienigenarum

⁴²et vidit Iudas et fratres eius quia multiplicata sunt mala et exercitus adplicabat ad fines eorum et cognoverunt verba regis quae mandavit populo facere in interitum et consummationem

⁴³et dixerunt unusquisque ad proximum suum erigamus deiectionem populi nostri et pugnemus pro populo nostro et sanctis nostris

⁴⁴et congregatus est conventus ut essent parati in proelium et ut orarent et peterent misericordiam et miserationes

⁴⁵et Hierusalem non habitabatur sed erat sicut desertum non erat qui ingrederetur et egrederetur de natis eius et sanctum conculcabatur et filii alienigenarum erant in arce ibi erat habitatio gentium et ablata est voluptas ab Iacob et defecit ibi tibia et cithara

⁴⁶et congregati sunt et venerunt in Masefat contra Hierusalem quia locus orationis erat in Masefat ante Israhel

⁴⁷et ieiunaverunt illa die et induerunt se ciliciis et cinere in capite suo et destituerunt vestimenta sua

⁴⁸et expanderunt librum legis de quibus scrutabantur gentes similitudinem simulacrorum suorum

⁴⁹et adtulerunt ornamenta sacerdotalia et primitias et decimas et suscitaverunt nazoreos qui impleverant dies

⁵⁰et clamaverunt voce magna in caelum dicentes quid faciemus istis et quo eos ducemus

⁵¹et sancta tua conculcata sunt et contaminata sunt et sacerdotes tui in luctu et humilitate

⁵²et ecce nationes convenerunt adversum nos ut nos disperdant tu scis quae cogitant in nos

⁵³quomodo poterimus subsistere ante facies illorum nisi tu adiuves nos

⁵⁴et tubis exclamaverunt voce magna

⁵⁵et post hoc constituit Iudas duces populi tribunos et centuriones et pentecontarcos et decuriones

⁵⁶et dixit his qui aedificabant domos et sponsabant uxores et plantabant vineas et formidolosis ut redirent unusquisque in domum suam secundum legem

⁵⁷et moverunt castra et conlocaverunt ad austrum Ammaum

⁵⁸et ait Iudas accingimini et estote filii potentes et estote parati in mane ut pugnetis adversus nationes has quae convenerunt disperdere nos et sancta nostra

⁵⁹quoniam melius est nos mori in bello quam videre mala gentis nostrae et sanctorum

⁶⁰sicut autem fuerit voluntas in caelo sic fiat