Daniel 13

¹Et erat vir habitans in Babylone, et nomen ejus Joakim :

²et accepit uxorem nomine Susannam, filiam Helciæ, pulchram nimis, et timentem Deum :

³parentes enim illius, cum essent justi, erudierunt filiam suam secundum legem Moysi.

⁴Erat autem Joakim dives valde, et erat ei pomarium vicinum domui suæ : et ad ipsum confluebant Judæi, eo quod esset honorabilior omnium.

⁵Et constituti sunt de populo duo senes judices in illo anno, de quibus locutus est Dominus : Quia egressa est iniquitas de Babylone a senioribus judicibus, qui videbantur regere populum.

⁶Isti frequentabant domum Joakim, et veniebant ad eos omnes qui habebant judicia.

⁷Cum autem populus revertisset per meridiem, ingrediebatur Susanna, et deambulabat in pomario viri sui.

⁸Et videbant eam senes quotidie ingredientem et deambulantem, et exarserunt in concupiscentiam ejus :

⁹et everterunt sensum suum, et declinaverunt oculos suos ut non viderent cælum, neque recordarentur judiciorum justorum.

¹⁰Erant ergo ambo vulnerati amore ejus, nec indicaverunt sibi vicissim dolorem suum :

¹¹erubescebant enim indicare sibi concupiscentiam suam, volentes concumbere cum ea.

¹²Et observabant quotidie sollicitius videre eam. Dixitque alter ad alterum :

¹³Eamus domum, quia hora prandii est. Et egressi, recesserunt a se.

¹⁴Cumque revertissent, venerunt in unum : et sciscitantes ab invicem causam, confessi sunt concupiscentiam suam : et tunc in communi statuerunt tempus quando eam possent invenire solam.

¹⁵Factum est autem, cum observarent diem aptum, ingressa est aliquando sicut heri et nudiustertius, cum duabus solis puellis, voluitque lavari in pomario : æstus quippe erat :

¹⁶et non erat ibi quisquam, præter duos senes absconditos, et contemplantes eam.

¹⁷Dixit ergo puellis : Afferte mihi oleum, et smigmata, et ostia pomarii claudite, ut laver.

¹⁸Et fecerunt sicut præceperat : clauseruntque ostia pomarii, et egressæ sunt per posticum ut afferrent quæ jusserat ; nesciebantque senes intus esse absconditos.

¹⁹Cum autem egressæ essent puellæ, surrexerunt duo senes, et accurrerunt ad eam, et dixerunt :

²⁰Ecce ostia pomarii clausa sunt, et nemo nos videt, et nos in concupiscentia tui sumus : quam ob rem assentire nobis, et commiscere nobiscum.

²¹Quod si nolueris, dicemus contra te testimonium, quod fuerit tecum juvenis, et ob hanc causam emiseris puellas a te.

²²Ingemuit Susanna, et ait : Angustiæ sunt mihi undique : si enim hoc egero, mors mihi est : si autem non egero, non effugiam manus vestras.

²³Sed melius est mihi absque opere incidere in manus vestras, quam peccare in conspectu Domini.

²⁴Et exclamavit voce magna Susanna : exclamaverunt autem et senes adversus eam.

²⁵Et cucurrit unus ad ostia pomarii, et aperuit.

²⁶Cum ergo audissent clamorem famuli domus in pomario, irruerunt per posticum ut viderent quidnam esset.

²⁷Postquam autem senes locuti sunt, erubuerunt servi vehementer, quia numquam dictus fuerat sermo hujuscemodi de Susanna. Et facta est dies crastina.

²⁸Cumque venisset populus ad Joakim virum ejus, venerunt et duo presbyteri, pleni iniqua cogitatione adversus Susannam ut interficerent eam.

²⁹Et dixerunt coram populo : Mittite ad Susannam filiam Helciæ uxorem Joakim. Et statim miserunt.

³⁰Et venit cum parentibus, et filiis, et universis cognatis suis.

³¹Porro Susanna erat delicata nimis, et pulchra specie.

³²At iniqui illi jusserunt ut discooperiretur (erat enim cooperta), ut vel sic satiarentur decore ejus.

³³Flebant igitur sui, et omnes qui noverant eam.

³⁴Consurgentes autem duo presbyteri in medio populi, posuerunt manus suas super caput ejus.

³⁵Quæ flens suspexit ad cælum : erat enim cor ejus fiduciam habens in Domino.

³⁶Et dixerunt presbyteri : Cum deambularemus in pomario soli, ingressa est hæc cum duabus puellis : et clausit ostia pomarii, et dimisit a se puellas.

³⁷Venitque ad eam adolescens, qui erat absconditus, et concubuit cum ea.

³⁸Porro nos cum essemus in angulo pomarii, videntes iniquitatem, cucurrimus ad eos, et vidimus eos pariter commisceri.

³⁹Et illum quidem non quivimus comprehendere, quia fortior nobis erat, et apertis ostiis exilivit :

⁴⁰hanc autem cum apprehendissemus, interrogavimus, quisnam esset adolescens, et noluit indicare nobis : hujus rei testes sumus.

⁴¹Credidit eis multitudo quasi senibus et judicibus populi, et condemnaverunt eam ad mortem.

⁴²Exclamavit autem voce magna Susanna, et dixit : Deus æterne, qui absconditorum es cognitor, qui nosti omnia antequam fiant,

⁴³tu scis quoniam falsum testimonium tulerunt contra me : et ecce morior, cum nihil horum fecerim, quæ isti malitiose composuerunt adversum me.

⁴⁴Exaudivit autem Dominus vocem ejus.

⁴⁵Cumque duceretur ad mortem, suscitavit Dominus spiritum sanctum pueri junioris, cujus nomen Daniel :

⁴⁶et exclamavit voce magna : Mundus ego sum a sanguine hujus.

⁴⁷Et conversus omnis populus ad eum, dixit : Quis est iste sermo, quem tu locutus es ?

⁴⁸Qui cum staret in medio eorum, ait : Sic fatui filii Israël, non judicantes, neque quod verum est cognoscentes, condemnastis filiam Israël ?

⁴⁹revertimini ad judicium, quia falsum testimonium locuti sunt adversus eam.

⁵⁰Reversus est ergo populus cum festinatione, et dixerunt ei senes : Veni, et sede in medio nostrum, et indica nobis : quia tibi Deus dedit honorem senectutis.

⁵¹Et dixit ad eos Daniel : Separate illos ab invicem procul, et dijudicabo eos.

⁵²Cum ergo divisi essent alter ab altero, vocavit unum de eis, et dixit ad eum : Inveterate dierum malorum, nunc venerunt peccata tua, quæ operabaris prius :

⁵³judicans judicia injusta, innocentes opprimens, et dimittens noxios, dicente Domino : Innocentem et justum non interficies.

⁵⁴Nunc ergo, si vidisti eam, dic sub qua arbore videris eos colloquentes sibi. Qui ait : Sub schino.

⁵⁵Dixit autem Daniel : Recte mentitus es in caput tuum : ecce enim angelus Dei, accepta sententia ab eo, scindet te medium.

⁵⁶Et, amoto eo, jussit venire alium, et dixit ei : Semen Chanaan, et non Juda, species decepit te, et concupiscentia subvertit cor tuum :

⁵⁷sic faciebatis filiabus Israël, et illæ timentes loquebantur vobis : sed filia Juda non sustinuit iniquitatem vestram.

⁵⁸Nunc ergo, dic mihi sub qua arbore comprehenderis eos loquentes sibi. Qui ait : Sub prino.

⁵⁹Dixit autem ei Daniel : Recte mentitus es et tu in caput tuum : manet enim angelus Domini, gladium habens, ut secet te medium, et interficiat vos.

⁶⁰Exclamavit itaque omnis cœtus voce magna, et benedixerunt Deum, qui salvat sperantes in se.

⁶¹Et consurrexerunt adversus duos presbyteros (convicerat enim eos Daniel ex ore suo falsum dixisse testimonium), feceruntque eis sicut male egerant adversus proximum,

⁶²ut facerent secundum legem Moysi. Et interfecerunt eos, et salvatus est sanguis innoxius in die illa.

⁶³Helcias autem et uxor ejus laudaverunt Deum pro filia sua Susanna cum Joakim marito ejus, et cognatis omnibus, quia non esset inventa in ea res turpis.

⁶⁴Daniel autem factus est magnus in conspectu populi a die illa, et deinceps.

⁶⁵Et rex Astyages appositus est ad patres suos, et suscepit Cyrus Perses regnum ejus.

Daniel 13

¹Et erat vir habitans in Babylone et nomen eius Ioakim

²Et accepit uxorem nomine Susannam filiam Helciae pulchram nimis et timentem Deum

³parentes enim illius cum essent iusti erudierunt filiam suam secundum legem Moysi

⁴Erat autem Ioakim dives valde et erat ei pomarium vicinum domui suae et ad ipsum confluebant Iudaei eo quod esset honorabilior omnium

⁵Et constituti sunt de populo duo senes iudices in illo anno de quibus locutus est Dominus Quia egressa est iniquitas de Babylone a senioribus iudicibus qui videbantur regere populum

⁶Isti frequentabant domum Ioakim et veniebant ad eos omnes qui habebant iudicia

⁷Cum autem populus revertisset per meridiem ingrediebatur Susanna et deambulabat in pomario viri sui

⁸Et videbant eam senes quotidie ingredientem et deambulantem et exarserunt in concupiscentiam eius

⁹et everterunt sensum suum et declinaverunt oculos suos ut non viderent caelum neque recordarentur iudiciorum iustorum

¹⁰Erant ergo ambo vulnerati amore eius nec indicaverunt sibi vicissim dolorem suum

¹¹erubescebant enim indicare sibi concupiscentiam suam volentes concumbere cum ea

¹²et observabant quotidie solicitius videre eam Dixitque alter ad alterum

¹³Eamus domum quia hora prandii est Et egressi recesserunt a se

¹⁴Cumque revertissent venerunt in unum et sciscitantes ab invicem causam confessi sunt concupiscentiam suam et tunc in communi statuerunt tempus quando eam possent invenire solam

¹⁵Factum est autem cum observarent diem aptum ingressa est aliquando sicut heri et nudiustertius cum duabus solis puellis voluitque lavari in pomario aestus quippe erat

¹⁶et non erat ibi quisquam praeter duos senes absconditos et contemplantes eam

¹⁷Dixit ergo puellis Afferte mihi oleum et smigmata et ostia pomarii claudite ut laver

¹⁸Et fecerunt sicut praeceperat clauseruntque ostia pomarii et egressae sunt per posticum ut afferrent quae iusserat nesciebantque senes intus esse absconditos

¹⁹Cum autem egressae essent puellae surrexerunt duo senes et accurrerunt ad eam et dixerunt

²⁰Ecce ostia pomarii clausa sunt et nemo nos videt et nos in concupiscentia tui sumus quam ob rem assentire nobis et commiscere nobiscum

²¹quod si nolueris dicemus contra te testimonium quod fuerit tecum iuvenis et ob hanc causam emiseris puellas a te

²²Ingemuit Susanna et ait Angustiae sunt mihi undique si enim hoc egero mors mihi est si autem non egero non effugiam manus vestras

²³Sed melius est mihi absque opere incidere in manus vestras quam peccare in conspectu Domini

²⁴Et exclamavit voce magna Susanna exclamaverunt autem et senes adversus eam

²⁵Et cucurrit unus ad ostia pomarii et aperuit

²⁶Cum ergo audissent clamorem famuli domus in pomario irruerunt per posticum ut viderent quidnam esset

²⁷Postquam autem senes locuti sunt erubuerunt servi vehementer quia numquam dictus fuerat sermo huiuscemodi de Susanna Et facta est dies crastina

²⁸Cumque venisset populus ad Ioakim virum eius venerunt et duo presbyteri pleni iniqua cogitatione adversus Susannam ut interficerent eam

²⁹Et dixerunt coram populo Mittite ad Susannam filiam Helciae uxorem Ioakim Et statim miserunt

³⁰Et venit cum parentibus et filiis et universis cognatis suis

³¹Porro Susanna erat delicata nimis et pulchra specie

³²At iniqui illi iusserunt ut discooperiretur (erat enim cooperta) ut vel sic satiarentur decore eius

³³Flebant igitur sui et omnes qui noverant eam

³⁴Consurgentes autem duo presbyteri in medio populi posuerunt manus suas super caput eius

³⁵Quae flens suspexit ad caelum erat enim cor eius fiduciam habens in Domino

³⁶Et dixerunt presbyteri Cum deambularemus in pomario soli ingressa est haec cum duabus puellis et clausit ostia pomarii et dimisit a se puellas

³⁷Venitque ad eam adolescens qui erat absconditus et concubuit cum ea

³⁸Porro nos cum essemus in angulo pomarii videntes iniquitatem cucurrimus ad eos et vidimus eos pariter commisceri

³⁹Et illum quidem non quivimus comprehendere quia fortior nobis erat et apertis ostiis exilivit

⁴⁰hanc autem cum apprehendissemus interrogavimus quisnam esset adolescens et noluit indicare nobis huius rei testes sumus

⁴¹Credidit eis multitudo quasi senibus et iudicibus populi et condemnaverunt eam ad mortem

⁴²Exclamavit autem voce magna Susanna et dixit Deus aeterne qui absconditorum es cognitor qui nosti omnia antequam fiant

⁴³tu scis quoniam falsum testimonium tulerunt contra me et ecce morior cum nihil horum fecerim quae isti malitiose composuerunt adversum me

⁴⁴Exaudivit autem Dominus vocem eius

⁴⁵Cumque duceretur ad mortem suscitavit Dominus spiritum sanctum pueri iunioris cuius nomen Daniel

⁴⁶Et exclamavit voce magna Mundus ego sum a sanguine huius

⁴⁷Et conversus omnis populus ad eum dixit Quis est iste sermo quem tu locutus es

⁴⁸Qui cum staret in medio eorum ait Sic fatui filii Israel non iudicantes neque quod verum est cognoscentes condemnastis filiam Israel

⁴⁹Revertimini ad iudicium quia falsum testimonium locuti sunt adversus eam

⁵⁰Reversus est ergo populus cum festinatione et dixerunt ei senes Veni et sede in medio nostrum et indica nobis quia tibi Deus dedit honorem senectutis

⁵¹Et dixit ad eos Daniel Separate illos ab invicem procul et diiudicabo eos

⁵²Cum ergo divisi essent alter ab altero vocavit unum de eis et dixit ad eum Inveterate dierum malorum nunc venerunt peccata tua quae operabaris prius

⁵³iudicans iudicia iniusta innocentes opprimens et dimittens noxios dicente Domino Innocentem et iustum non interficies

⁵⁴Nunc ergo si vidisti eam dic sub qua arbore videris eos colloquentes sibi Qui ait Sub schino

⁵⁵Dixit autem Daniel Recte mentitus es in caput tuum Ecce enim Angelus Dei accepta sententia ab eo scindet te medium

⁵⁶Et amoto eo iussit venire alium et dixit ei Semen Chanaan et non Iuda species decepit te et concupiscentia subvertit cor tuum

⁵⁷sic faciebatis filiabus Israel et illae timentes loquebantur vobis sed filia Iuda non sustinuit iniquitatem vestram

⁵⁸Nunc ergo dic mihi sub qua arbore comprehenderis eos loquentes sibi Qui ait Sub prino

⁵⁹Dixit autem ei Daniel Recte mentitus es et tu in caput tuum manet enim Angelus Domini gladium habens ut secet te medium et interficiat vos

⁶⁰Exclamavit itaque omnis coetus voce magna et benedixerunt Deum qui salvat sperantes in se

⁶¹Et consurrexerunt adversus duos presbyteros (convicerat enim eos Daniel ex ore suo falsum dixisse testimonium) feceruntque eis sicut male egerant adversus proximum

⁶²ut facerent secundum legem Moysi et interfecerunt eos et salvatus est sanguis innoxius in die illa

⁶³Helcias autem et uxor eius laudaverunt Deum pro filia sua Susanna cum Ioakim marito eius et cognatis omnibus quia non esset inventa in ea res turpis

⁶⁴Daniel autem factus est magnus in conspectu populi a die illa et deinceps

⁶⁵Et rex Astyages appositus est ad patres suos et suscepit Cyrus Perses regnum eius