I Machabaeorum 6

¹Et rex Antiochus perambulabat superiores regiones, et audivit esse civitatem Elymaidem in Perside nobilissimam, et copiosam in argento et auro,

²templumque in ea locuples valde, et illic velamina aurea, et loricæ, et scuta, quæ reliquit Alexander Philippi rex Macedo, qui regnavit primus in Græcia.

³Et venit, et quærebat capere civitatem, et deprædari eam : et non potuit, quoniam innotuit sermo his qui erant in civitate :

⁴et insurrexerunt in prælium, et fugit inde, et abiit cum tristitia magna, et reversus est in Babyloniam.

⁵Et venit qui nuntiaret ei in Perside, quia fugata sunt castra quæ erant in terra Juda :

⁶et quia abiit Lysias cum virtute forti in primis, et fugatus est a facie Judæorum, et invaluerunt armis, et viribus, et spoliis multis, quæ ceperunt de castris, quæ exciderunt :

⁷et quia diruerunt abominationem, quam ædificaverat super altare quod erat in Jerusalem : et sanctificationem, sicut prius, circumdederunt muris excelsis, sed et Bethsuram civitatem suam.

⁸Et factum est ut audivit rex sermones istos, expavit, et commotus est valde : et decidit in lectum, et incidit in languorem præ tristitia, quia non factum est ei sicut cogitabat.

⁹Et erat illic per dies multos, quia renovata est in eo tristitia magna, et arbitratus est se mori.

¹⁰Et vocavit omnes amicos suos, et dixit illis : Recessit somnus ab oculis meis, et concidi, et corrui corde præ sollicitudine :

¹¹et dixi in corde meo : In quantam tribulationem deveni, et in quos fluctus tristitiæ, in qua nunc sum : qui jucundus eram, et dilectus in potestate mea !

¹²Nunc vero reminiscor malorum quæ feci in Jerusalem, unde et abstuli omnia spolia aurea et argentea quæ erant in ea, et misi auferre habitantes Judæam sine causa.

¹³Cognovi ergo quia propterea invenerunt me mala ista : et ecce pereo tristitia magna in terra aliena.

¹⁴Et vocavit Philippum, unum de amicis suis, et præposuit eum super universum regnum suum :

¹⁵et dedit ei diadema, et stolam suam, et annulum, ut adduceret Antiochum filium suum, et nutriret eum, et regnaret.

¹⁶Et mortuus est illic Antiochus rex anno centesimo quadragesimo nono.

¹⁷Et cognovit Lysias quoniam mortuus est rex, et constituit regnare Antiochum filium ejus, quem nutrivit adolescentem : et vocavit nomen ejus Eupator.

¹⁸Et hi qui erant in arce, concluserant Israël in circuitu sanctorum : et quærebant eis mala semper, et firmamentum gentium.

¹⁹Et cogitavit Judas disperdere eos : et convocavit universum populum, ut obsiderent eos.

²⁰Et convenerunt simul, et obsederunt eos anno centesimo quinquagesimo, et fecerunt ballistas et machinas.

²¹Et exierunt quidam ex eis qui obsidebantur : et adjunxerunt se illis aliqui impii ex Israël,

²²et abierunt ad regem, et dixerunt : Quousque non facis judicium, et vindicas fratres nostros ?

²³Nos decrevimus servire patri tuo, et ambulare in præceptis ejus, et obsequi edictis ejus :

²⁴et filii populi nostri propter hoc alienabant se a nobis, et quicumque inveniebantur ex nobis, interficiebantur, et hæreditates nostræ diripiebantur.

²⁵Et non ad nos tantum extenderunt manum, sed et in omnes fines nostros :

²⁶et ecce applicuerunt hodie ad arcem Jerusalem occupare eam, et munitionem Bethsuram munierunt :

²⁷et nisi præveneris eos velocius, majora quam hæc facient, et non poteris obtinere eos.

²⁸Et iratus est rex, ut hæc audivit : et convocavit omnes amicos suos, et principes exercitus sui, et eos qui super equites erant :

²⁹sed et de regnis aliis et de insulis maritimis venerunt ad eum exercitus conductitii.

³⁰Et erat numerus exercitus ejus, centum millia peditum, et viginti millia equitum, et elephanti triginta duo, docti ad prælium.

³¹Et venerunt per Idumæam, et applicuerunt ad Bethsuram, et pugnaverunt dies multos : et fecerunt machinas, et exierunt, et succenderunt eas igni, et pugnaverunt viriliter.

³²Et recessit Judas ab arce, et movit castra ad Bethzacharam contra castra regis.

³³Et surrexit rex ante lucem, et concitavit exercitus in impetum contra viam Bethzacharam : et comparaverunt se exercitus in prælium, et tubis cecinerunt :

³⁴et elephantis ostenderunt sanguinem uvæ et mori, ad acuendos eos in prælium :

³⁵et diviserunt bestias per legiones, et astiterunt singulis elephantis mille viri in loricis concatenatis, et galeæ æreæ in capitibus eorum : et quingenti equites ordinati unicuique bestiæ electi erant.

³⁶Hi ante tempus, ubicumque erat bestia, ibi erant : et quocumque ibat, ibant, et non discedebant ab ea.

³⁷Sed et turres ligneæ super eos firmæ protegentes super singulas bestias : et super eas machinæ : et super singulas viri virtutis triginta duo, qui pugnabant desuper : et Indus magister bestiæ.

³⁸Et residuum equitatum hinc et inde statuit in duas partes, tubis exercitum commovere, et perurgere constipatos in legionibus ejus.

³⁹Et ut refulsit sol in clypeos aureos et æreos, resplenduerunt montes ab eis, et resplenduerunt sicut lampades ignis.

⁴⁰Et distincta est pars exercitus regis per montes excelsos, et alia per loca humilia : et ibant caute et ordinate.

⁴¹Et commovebantur omnes inhabitantes terram a voce multitudinis, et incessu turbæ, et collisione armorum : erat enim exercitus magnus valde, et fortis.

⁴²Et appropiavit Judas et exercitus ejus in prælium, et ceciderunt de exercitu regis sexcenti viri.

⁴³Et vidit Eleazar filius Saura unam de bestiis loricatam loricis regis : et erat eminens super ceteras bestias, et visum est ei quod in ea esset rex :

⁴⁴et dedit se ut liberaret populum suum, et acquireret sibi nomen æternum.

⁴⁵Et cucurrit ad eam audacter in medio legionis, interficiens a dextris et a sinistris, et cadebant ab eo huc atque illuc.

⁴⁶Et ivit sub pedes elephantis, et supposuit se ei, et occidit eum : et cecidit in terram super ipsum, et mortuus est illic.

⁴⁷Et videntes virtutem regis, et impetum exercitus ejus, diverterunt se ab eis.

⁴⁸Castra autem regis ascenderunt contra eos in Jerusalem, et applicuerunt castra regis ad Judæam, et montem Sion.

⁴⁹Et fecit pacem cum his qui erant in Bethsura : et exierunt de civitate, quia non erant eis ibi alimenta conclusis, quia sabbata erant terræ.

⁵⁰Et comprehendit rex Bethsuram : et constituit illic custodiam servare eam.

⁵¹Et convertit castra ad locum sanctificationis dies multos : et statuit illic ballistas, et machinas, et ignis jacula, et tormenta ad lapides jactandos, et spicula, et scorpios ad mittendas sagittas, et fundibula.

⁵²Fecerunt autem et ipsi machinas adversus machinas eorum, et pugnaverunt dies multos.

⁵³Escæ autem non erant in civitate, eo quod septimus annus esset : et qui remanserant in Judæa de gentibus, consumpserant reliquias eorum, quæ repositæ fuerant.

⁵⁴Et remanserunt in sanctis viri pauci, quoniam obtinuerat eos fames : et dispersi sunt unusquisque in locum suum.

⁵⁵Et audivit Lysias quod Philippus, quem constituerat rex Antiochus cum adhuc viveret, ut nutriret Antiochum filium suum, et regnaret,

⁵⁶reversus esset a Perside et Media, et exercitus qui abierat cum ipso, et quia quærebat suscipere regni negotia :

⁵⁷festinavit ire, et dicere ad regem, et duces exercitus : Deficimus quotidie, et esca nobis modica est ; et locus, quem obsidemus, est munitus, et incumbit nobis ordinare de regno.

⁵⁸Nunc itaque demus dextras hominibus istis, et faciamus cum illis pacem, et cum omni gente eorum :

⁵⁹et constituamus illis ut ambulent in legitimis suis sicut prius : propter legitima enim ipsorum, quæ despeximus, irati sunt, et fecerunt omnia hæc.

⁶⁰Et placuit sermo in conspectu regis et principum : et misit ad eos pacem facere, et receperunt illam.

⁶¹Et juravit illis rex et principes, et exierunt de munitione.

⁶²Et intravit rex montem Sion, et vidit munitionem loci : et rupit citius juramentum quod juravit, et mandavit destruere murum in gyro.

⁶³Et discessit festinanter, et reversus est Antiochiam, et invenit Philippum dominantem civitati : et pugnavit adversus eum, et occupavit civitatem.

I Machabaeorum 6

¹et rex Antiochus perambulavit superiores regiones et audivit esse civitatem Elymaidem in Perside nobilissimam et copiosam in argento et auro

²templumque in ea locuples valde et illic velamina aurea et loricae et scuta quae reliquit Alexander Philippi rex Macedo qui regnavit primus in Graecia

³et venit et quaerebat civitatem capere et praedare eam et non potuit quoniam innotuit sermo his qui erant in civitate

⁴et insurrexerunt in proelium et fugit inde et abiit cum tristitia magna et reversus est Babyloniam

⁵et venit qui nuntiaret ei in Perside quia fugata sunt castra quae erant in terra Iuda

⁶et quia abiit Lysias cum virtute forti in primis et fugatus est a facie Iudaeorum et invaluerunt armis et viribus et spoliis multis quas ceperunt

⁷et quia diruerunt abominationem quam aedificaverat super altare quod erat in Hierusalem et sanctificationem sicut prius circumdederunt muris excelsis sed et Bethsuram civitatem suam

⁸et factum est ut audivit rex sermones istos expavit et commotus est valde et decidit in lectum et incidit in languorem prae tristitia quia non est factum sicut cogitabat

⁹et erat illic dies multos quia renovata est in eo tristitia magna et arbitratus est se mori

¹⁰et vocavit omnes amicos suos et dixit illis recessit somnus ab oculis meis et concidi et corrui corde prae sollicitudine

¹¹et dixi in corde meo in quantam tribulationem deveni et in quos fluctus tristitiae in qua nunc sum qui iucundus eram et dilectus in potestate mea

¹²nunc vero reminiscor malorum quae feci in Hierusalem unde abstuli omnia spolia argentea et aurea quae erant in ea et misi auferri habitantes Iudaeam sine causa

¹³cognovi ergo quia propterea invenerunt me mala ista et ecce pereo tristitia magna in terra aliena

¹⁴et vocavit Philippum unum de amicis suis et praeposuit eum super universum regnum suum

¹⁵et dedit ei diadema et stolam suam et anulum ut adduceret Antiochum filium suum et nutriret eum et regnaret

¹⁶et mortuus est illic Antiochus rex anno centesimo quadragesimo et nono

¹⁷et cognovit Lysias quoniam mortuus est rex et constituit regnare Antiochum filium eius quem nutrivit adulescentem et vocavit nomen eius Eupator

¹⁸et hii qui erant in arce concluserant Israhel in circuitu sanctorum et quaerebant eis mala semper ad firmamentum gentium

¹⁹et cogitavit Iudas disperdere eos et convocavit universum populum ut obsiderent eos

²⁰et coirent simul et obsederunt eos anno centesimo quinquagesimo et fecerunt ballistas et machinas

²¹et exierunt quidam ex eis qui obsidebantur et adiunxerunt se illis aliqui ex impiis Israhel

²²et abierunt ad regem et dixerunt quousque non facies iudicium et vindicas fratres nostros

²³nos decrevimus servire patri tuo et ambulare in praeceptis eius et obsequi edictis eius

²⁴et filii populi nostri propter hoc abalienabantur se a nobis et quicumque inveniebantur ex nobis interficiebantur et hereditates nostrae diripiebantur

²⁵et non ad nos tantum extenderunt manum sed et in omnes fines nostros

²⁶et ecce adplicuerunt hodie ad arcem in Hierusalem occupare eam et munitionem in Bethsuram munierunt

²⁷et nisi praeveneris eos velocius maiora quam haec facient nec poteris obtinere eos

²⁸et iratus est rex ut audivit et convocavit omnes amicos suos et principes exercitus sui et eos qui super equites erant

²⁹sed et de regnis aliis et insulis et maritimis venerunt ad eum exercitus conducticius

³⁰et erat numerus exercitus centum milia peditum et viginti milia equitum et elefanti triginta duo docti ad proelium

³¹et venerunt per Idumeam et adplicuerunt ad Bethsuram et pugnaverunt dies multos et fecerunt machinas et exierunt et succenderunt eas igni et pugnaverunt viriliter

³²et recessit Iudas ab arce et admovit castra ad Bethzacara contra castra regis

³³et surrexit ante lucem et concitavit exercitus impetum contra viam Bethzacara et conparaverunt se exercitus in proelium et tubis cecinerunt

³⁴et elefantis ostenderunt sanguinem uvae et mori ad acuendos eos in proelium

³⁵et diviserunt bestias per legiones et adstiterunt singulis elefantis mille viri in loricis concatenatis et galeae aereae in capitibus eorum et quingenti equites ordinati unicuique bestiae electi erant

³⁶hii ante tempus ubicumque erat bestia erant et quocumque ibat ibant non discedebant ab ea

³⁷sed et turres ligneas super eos firmae protegentes super singulas bestias et super eas machinae et super singulas viri virtutis triginta duo qui pugnabant desuper et intus magister bestiae

³⁸et residuum equitatum hinc et inde statuit in duas partes tubis et exercitum commovere et perurguere constipati in legionibus eius

³⁹et ut refulsit sol in clypeos aureos et aereos resplenduerunt montes ab eis resplenduerunt sicut lampades ignis

⁴⁰et distincta est pars exercitus regis per montes excelsos et alii per loca humilia et ibant caute et ordinate

⁴¹et commovebantur omnes inhabitantes a voce multitudinis eorum et incessu turbae et conlisionis armorum erat enim exercitus magnus valde et fortis

⁴²et adpropiavit Iudas et exercitus eius in proelium et ceciderunt de exercitu regis sescenti viri

⁴³et vidit Eleazar filius Saura unam de bestiis loricatam loricis regis et erat eminens super ceteras bestias et visum est ei quod in ea esset rex

⁴⁴et dedit se ut liberaret populum suum et adquireret sibi nomen aeternum

⁴⁵et cucurrit ad eam audaciter in medio legionis interficiens a dextris et a sinistris et cadebant ab eo huc et illuc

⁴⁶et ivit sub pedes elefanti et subposuit ei et occidit eum et cecidit in terram super ipsum et mortuus est illic

⁴⁷et videntes virtutem regis et impetum exercitus eius deverterunt ab eis

⁴⁸castra autem regis ascenderunt contra eos in Hierusalem et adplicuit castra rex ad Iudaeam et montem Sion

⁴⁹et fecit pacem cum his qui erant in Bethsuram et exierunt de civitate quia non erant eis ibi alimenta conclusis quia sabbata erant terrae

⁵⁰et conprehendit rex Bethsuram et constituit illic custodiam servare eam

⁵¹et convertit castra ad locum sanctificationis dies multos et statuit illic ballistas et machinas et ignis iacula et tormenta ad lapides iactandos et spicula et scorpios ad mittendas sagittas et fundibula

⁵²fecerunt autem et ipsi machinas adversus machinas eorum et pugnaverunt dies multos

⁵³escae autem non erant in civitate eo quod septimus annus esset et qui remanserant in Iudaea de gentibus consumpserant reliquias eorum quae repositae fuerant

⁵⁴et remanserunt in sanctis viri pauci quoniam obtinuerat eos fames et dispersi sunt unusquisque in locum suum

⁵⁵et audivit Lysias quod Philippus quem constituit rex Antiochus cum adhuc viveret et nutriret Antiochum filium suum ut regnaret

⁵⁶et reversus esset a Perside et Media et exercitus qui abierat cum ipso et quia quaerit suscipere regni negotia

⁵⁷festinavit ire et dicere ad regem et duces exercitus deficimus cotidie et esca nobis modica est et locus quem obsidemus est munitus et incumbit nobis ordinare de regno

⁵⁸nunc itaque demus dextras hominibus istis et faciamus cum illis pacem et cum omni gente eorum

⁵⁹et constituamus illis ut ambulent in legitimis suis sicut prius propter legitima enim ipsorum quae despeximus irati sunt et fecerunt omnia haec

⁶⁰et placuit sermo in conspectu regis et principum et misit ad eos pacem facere et receperunt illam

⁶¹et iuravit illis rex et principes et exierunt de munitione

⁶²et intravit rex montem Sion et vidit munitionem loci et rupit ius iuramenti quod iuravit et mandavit destruere murum in gyro

⁶³et discessit festinanter et reversus est Antiochiam et invenit Philippum dominantem civitati et pugnavit adversus eum et occupavit civitatem