Matthaeus 5 Comparatio: Clementine Vulgate vs Vulgate

Matthaeus 5

¹Videns autem Jesus turbas, ascendit in montem, et cum sedisset, accesserunt ad eum discipuli ejus,

²et aperiens os suum docebat eos dicens :

³Beati pauperes spiritu : quoniam ipsorum est regnum cælorum.

⁴Beati mites : quoniam ipsi possidebunt terram.

⁵Beati qui lugent : quoniam ipsi consolabuntur.

⁶Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam : quoniam ipsi saturabuntur.

⁷Beati misericordes : quoniam ipsi misericordiam consequentur.

⁸Beati mundo corde : quoniam ipsi Deum videbunt.

⁹Beati pacifici : quoniam filii Dei vocabuntur.

¹⁰Beati qui persecutionem patiuntur propter justitiam : quoniam ipsorum est regnum cælorum.

¹¹Beati estis cum maledixerint vobis, et persecuti vos fuerint, et dixerint omne malum adversum vos mentientes, propter me :

¹²gaudete, et exsultate, quoniam merces vestra copiosa est in cælis. Sic enim persecuti sunt prophetas, qui fuerunt ante vos.

¹³Vos estis sal terræ. Quod si sal evanuerit, in quo salietur ? ad nihilum valet ultra, nisi ut mittatur foras, et conculcetur ab hominibus.

¹⁴Vos estis lux mundi. Non potest civitas abscondi supra montem posita,

¹⁵neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio, sed super candelabrum, ut luceat omnibus qui in domo sunt.

¹⁶Sic luceat lux vestra coram hominibus : ut videant opera vestra bona, et glorificent Patrem vestrum, qui in cælis est.

¹⁷Nolite putare quoniam veni solvere legem aut prophetas : non veni solvere, sed adimplere.

¹⁸Amen quippe dico vobis, donec transeat cælum et terra, jota unum aut unus apex non præteribit a lege, donec omnia fiant.

¹⁹Qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis, et docuerit sic homines, minimus vocabitur in regno cælorum : qui autem fecerit et docuerit, hic magnus vocabitur in regno cælorum.

²⁰Dico enim vobis, quia nisi abundaverit justitia vestra plus quam scribarum et pharisæorum, non intrabitis in regnum cælorum.

²¹Audistis quia dictum est antiquis : Non occides : qui autem occiderit, reus erit judicio.

²²Ego autem dico vobis : quia omnis qui irascitur fratri suo, reus erit judicio. Qui autem dixerit fratri suo, raca : reus erit concilio. Qui autem dixerit, fatue : reus erit gehennæ ignis.

²³Si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te :

²⁴relinque ibi munus tuum ante altare, et vade prius reconciliari fratri tuo : et tunc veniens offeres munus tuum.

²⁵Esto consentiens adversario tuo cito dum es in via cum eo : ne forte tradat te adversarius judici, et judex tradat te ministro : et in carcerem mittaris.

²⁶Amen dico tibi, non exies inde, donec reddas novissimum quadrantem.

²⁷Audistis quia dictum est antiquis : Non mœchaberis.

²⁸Ego autem dico vobis : quia omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam mœchatus est eam in corde suo.

²⁹Quod si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum, et projice abs te : expedit enim tibi ut pereat unum membrorum tuorum, quam totum corpus tuum mittatur in gehennam.

³⁰Et si dextra manus tua scandalizat te, abscide eam, et projice abs te : expedit enim tibi ut pereat unum membrorum tuorum, quam totum corpus tuum eat in gehennam.

³¹Dictum est autem : Quicumque dimiserit uxorem suam, det ei libellum repudii.

³²Ego autem dico vobis : quia omnis qui dimiserit uxorem suam, excepta fornicationis causa, facit eam mœchari : et qui dimissam duxerit, adulterat.

³³Iterum audistis quia dictum est antiquis : Non perjurabis : reddes autem Domino juramenta tua.

³⁴Ego autem dico vobis, non jurare omnino, neque per cælum, quia thronus Dei est :

³⁵neque per terram, quia scabellum est pedum ejus : neque per Jerosolymam, quia civitas est magni regis :

³⁶neque per caput tuum juraveris, quia non potes unum capillum album facere, aut nigrum.

³⁷Sit autem sermo vester, est, est : non, non : quod autem his abundantius est, a malo est.

³⁸Audistis quia dictum est : Oculum pro oculo, et dentem pro dente.

³⁹Ego autem dico vobis, non resistere malo : sed si quis te percusserit in dexteram maxillam tuam, præbe illi et alteram :

⁴⁰et ei, qui vult tecum judicio contendere, et tunicam tuam tollere, dimitte ei et pallium :

⁴¹et quicumque te angariaverit mille passus, vade cum illo et alia duo.

⁴²Qui petit a te, da ei : et volenti mutuari a te, ne avertaris.

⁴³Audistis quia dictum est : Diliges proximum tuum, et odio habebis inimicum tuum.

⁴⁴Ego autem dico vobis : diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro persequentibus et calumniantibus vos :

⁴⁵ut sitis filii Patris vestri, qui in cælis est : qui solem suum oriri facit super bonos et malos : et pluit super justos et injustos.

⁴⁶Si enim diligitis eos qui vos diligunt, quam mercedem habebitis ? nonne et publicani hoc faciunt ?

⁴⁷Et si salutaveritis fratres vestros tantum, quid amplius facitis ? nonne et ethnici hoc faciunt ?

⁴⁸Estote ergo vos perfecti, sicut et Pater vester cælestis perfectus est.

Matthaeus 5

¹videns autem turbas ascendit in montem et cum sedisset accesserunt ad eum discipuli eius

²et aperiens os suum docebat eos dicens

³beati pauperes spiritu quoniam ipsorum est regnum caelorum

⁴beati mites quoniam ipsi possidebunt terram

⁵beati qui lugent quoniam ipsi consolabuntur

⁶beati qui esuriunt et sitiunt iustitiam quoniam ipsi saturabuntur

⁷beati misericordes quia ipsi misericordiam consequentur

⁸beati mundo corde quoniam ipsi Deum videbunt

⁹beati pacifici quoniam filii Dei vocabuntur

¹⁰beati qui persecutionem patiuntur propter iustitiam quoniam ipsorum est regnum caelorum

¹¹beati estis cum maledixerint vobis et persecuti vos fuerint et dixerint omne malum adversum vos mentientes propter me

¹²gaudete et exultate quoniam merces vestra copiosa est in caelis sic enim persecuti sunt prophetas qui fuerunt ante vos

¹³vos estis sal terrae quod si sal evanuerit in quo sallietur ad nihilum valet ultra nisi ut mittatur foras et conculcetur ab hominibus

¹⁴vos estis lux mundi non potest civitas abscondi supra montem posita

¹⁵neque accendunt lucernam et ponunt eam sub modio sed super candelabrum ut luceat omnibus qui in domo sunt

¹⁶sic luceat lux vestra coram hominibus ut videant vestra bona opera et glorificent Patrem vestrum qui in caelis est

¹⁷nolite putare quoniam veni solvere legem aut prophetas non veni solvere sed adimplere

¹⁸amen quippe dico vobis donec transeat caelum et terra iota unum aut unus apex non praeteribit a lege donec omnia fiant

¹⁹qui ergo solverit unum de mandatis istis minimis et docuerit sic homines minimus vocabitur in regno caelorum qui autem fecerit et docuerit hic magnus vocabitur in regno caelorum

²⁰dico enim vobis quia nisi abundaverit iustitia vestra plus quam scribarum et Pharisaeorum non intrabitis in regnum caelorum

²¹audistis quia dictum est antiquis non occides qui autem occiderit reus erit iudicio

²²ego autem dico vobis quia omnis qui irascitur fratri suo reus erit iudicio qui autem dixerit fratri suo racha reus erit concilio qui autem dixerit fatue reus erit gehennae ignis

²³si ergo offeres munus tuum ad altare et ibi recordatus fueris quia frater tuus habet aliquid adversum te

²⁴relinque ibi munus tuum ante altare et vade prius reconciliare fratri tuo et tunc veniens offers munus tuum

²⁵esto consentiens adversario tuo cito dum es in via cum eo ne forte tradat te adversarius iudici et iudex tradat te ministro et in carcerem mittaris

²⁶amen dico tibi non exies inde donec reddas novissimum quadrantem

²⁷audistis quia dictum est antiquis non moechaberis

²⁸ego autem dico vobis quoniam omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam iam moechatus est eam in corde suo

²⁹quod si oculus tuus dexter scandalizat te erue eum et proice abs te expedit enim tibi ut pereat unum membrorum tuorum quam totum corpus tuum mittatur in gehennam

³⁰et si dextera manus tua scandalizat te abscide eam et proice abs te expedit tibi ut pereat unum membrorum tuorum quam totum corpus tuum eat in gehennam

³¹dictum est autem quicumque dimiserit uxorem suam det illi libellum repudii

³²ego autem dico vobis quia omnis qui dimiserit uxorem suam excepta fornicationis causa facit eam moechari et qui dimissam duxerit adulterat

³³iterum audistis quia dictum est antiquis non peierabis reddes autem Domino iuramenta tua

³⁴ego autem dico vobis non iurare omnino neque per caelum quia thronus Dei est

³⁵neque per terram quia scabillum est pedum eius neque per Hierosolymam quia civitas est magni Regis

³⁶neque per caput tuum iuraveris quia non potes unum capillum album facere aut nigrum

³⁷sit autem sermo vester est est non non quod autem his abundantius est a malo est

³⁸audistis quia dictum est oculum pro oculo et dentem pro dente

³⁹ego autem dico vobis non resistere malo sed si quis te percusserit in dextera maxilla tua praebe illi et alteram

⁴⁰et ei qui vult tecum iudicio contendere et tunicam tuam tollere remitte ei et pallium

⁴¹et quicumque te angariaverit mille passus vade cum illo alia duo

⁴²qui petit a te da ei et volenti mutuari a te ne avertaris

⁴³audistis quia dictum est diliges proximum tuum et odio habebis inimicum tuum

⁴⁴ego autem dico vobis diligite inimicos vestros benefacite his qui oderunt vos et orate pro persequentibus et calumniantibus vos

⁴⁵ut sitis filii Patris vestri qui in caelis est qui solem suum oriri facit super bonos et malos et pluit super iustos et iniustos

⁴⁶si enim diligatis eos qui vos diligunt quam mercedem habebitis nonne et publicani hoc faciunt

⁴⁷et si salutaveritis fratres vestros tantum quid amplius facitis nonne et ethnici hoc faciunt

⁴⁸estote ergo vos perfecti sicut et Pater vester caelestis perfectus est