Ordspråkene 6 Comparison: Norwegian vs Norsk

Ordspråkene 6

¹Hev du borga for grannen din, son min, hev du handtekest for ein annan,

²er du bunden ved ord av din munn, er du fanga i ord av din munn,

³gjer då soleis, son min, og berga deg, sidan du er komen i handi på grannen: Gakk og kasta deg ned for grannen, gjer ågang på han,

⁴unn ikkje dine augo svevn, eller augneloki ein blund.

⁵Frels deg som ei gasella or handi hans, som ein fugl or fangarvald!

⁶Gakk til mauren, du leting, sjå hans ferd og vert vis!

⁷Han hev ingen hovding eller fut eller herre,

⁸men lagar um sumaren maten sin til og hev um hausten sanka si føda.

⁹Kor lenge vil du liggja, du leting? Når ris du upp or di svevn?

¹⁰Endå litt svevn, endå litt blunding, endå litt kvild med henderne i kross,

¹¹so kjem armodi di som ein farande fant og naudi som skjoldvæpna mann.

¹²Ugagns menneskje, illgjerningsmann, er den som gjeng og rengjer munnen,

¹³som blinkar med augo, skrapar med foten, peikar med fingrarne,

¹⁴med meinspel i hjarta, alltid emnar på ilt, og yppar trættor.

¹⁵Difor kjem hans undergang brått, snøgt vert han ulækjande krasa.

¹⁶Det er seks ting som Herrens hatar, og sju er ei gru for hans sjæl:

¹⁷Storlåtne augo, ljugartunga, hender som renner ut skuldlaust blod,

¹⁸hjarta som tenkjer upp vonde råder, føter som renner rapt til vondt,

¹⁹den som lyg og vitnar falskt, den som yppar strid millom brør.

²⁰Son min, tak vare på bodet åt far din, og kasta ’kje frå deg læra åt mor di!

²¹Bitt deim alltid til hjarta ditt, knyt deim um halsen din!

²²Når du gjeng, skal læra leida deg; når du ligg, skal ho vaka yver deg; når du vaknar, skal ho tala til deg.

²³For bodet er ei lykt og lovi er ljos, og påminning med tukt er livsens veg.

²⁴Dei kann vara deg frå den vonde kvinna, frå den sleipe framande tunga.

²⁵Ikkje trå i hjarta etter vænleiken hennar, og lat ho ’kje fanga deg med augneloki sine!

²⁶For skjøkja armar ut til siste brødbit, og gifte kona jagtar etter dyre livet.

²⁷Kann nokon taka eld i fanget og ikkje brenna klædi sine?

²⁸Ell’ kann ein gå på gløder og ikkje svida føterne?

²⁹So vert det med den som gjeng inn til kona åt grannen; ingen kjem urefst frå det, um han rører henne.

³⁰Vert ikkje tjuven vanvyrd, um han stel og vil stilla sin svolt?

³¹Vert han teken, lyt han sjufaldt betala, alt han eig i sitt hus, lyt han gjeva.

³²Den som driv hor med ei kona, er vitlaus, den som vil tyna seg sjølv, gjer slikt.

³³Hogg og skjemsla fær han, og ingen utslettar hans skam.

³⁴For mannen harmast i åbryskap, på hemnsdagen sparer han ikkje.

³⁵Han bryr seg ikkje um nokor bot og tek ’kje imot um du gjev han mykje.

Ordspråkene 6

¹Min sønn! Har du gått i borgen for din næste, har du gitt en fremmed ditt håndslag,

²har du latt dig binde ved din munns ord, har du latt dig fange i din munns ord,

³så gjør således, min sønn, og frels dig, siden du er kommet i din næstes hånd: Gå og kast dig ned for din næste og storm inn på ham,

⁴unn ikke dine øine søvn og dine øielokk blund,

⁵frels dig som et rådyr av jegerens hånd og som en fugl av fuglefangerens hånd!

⁶Gå til mauren, du late, se dens ferd og bli vis!

⁷Enda den ikke har nogen fyrste, foged eller herre,

⁸sørger den dog om sommeren for sitt livsophold og sanker om høsten sin føde.

⁹Hvor lenge vil du ligge, du late? Når vil du stå op av din søvn?

¹⁰Du sier: La mig ennu få sove litt, blunde litt, folde mine hender litt og hvile!

¹¹Da kommer armoden over dig som en landstryker og nøden som en mann med skjold.

¹²En niding, en ugjerningsmann er den som går omkring med en falsk munn,

¹³som blunker med øinene, skraper med føttene, gjør tegn med fingrene,

¹⁴som har svik i sitt hjerte, som tenker ut onde ting til enhver tid og volder tretter.

¹⁵Derfor skal ulykken komme brått over ham; i et øieblikk skal han knuses, og det er ingen lægedom for ham.

¹⁶Seks ting er det Herren hater, og syv er vederstyggeligheter for hans sjel:

¹⁷Stolte øine, falsk tunge og hender som utøser uskyldig blod,

¹⁸et hjerte som legger op onde råd, føtter som haster til det onde,

¹⁹den som taler løgn og vidner falsk, og den som volder tretter mellem brødre.

²⁰Bevar, min sønn, din fars bud og forlat ikke din mors lære!

²¹Bind dem alltid til ditt hjerte, knytt dem fast om din hals!

²²Når du går, skal de lede dig; når du ligger, skal de verne dig, og når du våkner, skal de tale til dig.

²³For budet er en lykte og læren et lys, og tilrettevisninger til tukt er en vei til livet,

²⁴så de bevarer dig fra en ond kvinne, fra en fremmed kvinnes glatte tunge.

²⁵Attrå ikke hennes skjønnhet i ditt hjerte? og la henne ikke fange dig med sine øiekast!

²⁶For en skjøge armer en mann ut like til siste brødleiv, og annen manns hustru fanger en dyr sjel.

²⁷Kan nogen hente ild i sitt fang uten hans klær brennes op?

²⁸Eller kan nogen gå på glør uten hans føtter blir svidd?

²⁹Slik blir det med den som går inn til sin næstes hustru; ingen blir ustraffet som rører henne.

³⁰Blir ikke tyven foraktet, når han stjeler for å stille sin sult?

³¹Og hvis han blir grepet, må han betale syvfold; alt det han eier i sitt hus, må han gi.

³²Den som driver hor med en kvinne, er uten forstand; den som vil ødelegge sin sjel, han gjør slikt.

³³Hugg og skam får han, og hans vanære slettes aldri ut.

³⁴For nidkjær er mannens vrede, og han sparer ikke på hevnens dag;

³⁵han tar ikke imot bøter og lar sig ikke formilde, om du gir ham store gaver.