Lukas 20

¹Og det skjedde en av dagene mens han lærte folket i templet og forkynte evangeliet, da stod yppersteprestene og de skriftlærde frem sammen med de eldste

²og sa til ham: Si oss: Med hvad myndighet gjør du dette, eller hvem er det som har gitt dig denne myndighet?

³Men han svarte og sa til dem: Også jeg vil spørre eder om en ting; si mig:

⁴Johannes' dåp, var den fra himmelen eller fra mennesker?

⁵Men de samrådde sig med hverandre og sa: Sier vi: Fra himmelen, da sier han: Hvorfor trodde I ham da ikke?

⁶Men sier vi: Fra mennesker, da stener hele folket oss; for de tror fullt og fast at Johannes var en profet.

⁷Og de svarte at de ikke visste hvor den var fra.

⁸Da sa Jesus til dem: Så sier heller ikke jeg eder med hvad myndighet jeg gjør dette.

⁹Han begynte da å si denne lignelse til folket: En mann plantet en vingård og leide den ut til vingårdsmenn og drog utenlands for lange tider.

¹⁰Og da tiden kom, sendte han en tjener til vingårdsmennene, forat de skulde gi ham av vingårdens frukt; men vingårdsmennene slo ham, og lot ham gå bort med tomme hender.

¹¹Og han blev ved og sendte en annen tjener; men de slo også ham og hånte ham og lot ham gå bort med tomme hender.

¹²Og han blev ved og sendte en tredje; men de slo også ham til blods og kastet ham ut.

¹³Da sa vingårdens herre: Hvad skal jeg gjøre? Jeg vil sende min sønn, den elskede; de vil da vel undse sig for ham.

¹⁴Men da vingårdsmennene fikk se ham, la de op råd med hverandre og sa: Dette er arvingen; la oss slå ham ihjel, så arven kan bli vår!

¹⁵Og de kastet ham ut av vingården og slo ham ihjel. Hvad skal nu vingårdens herre gjøre med dem?

¹⁶Han skal komme og drepe disse vingårdsmenn og overgi vingården til andre. Da de hørte det, sa de: Det må aldri skje!

¹⁷Men han så på dem og sa: Hvad er da dette som er skrevet: Den sten som bygningsmennene forkastet, den er blitt hjørnesten?

¹⁸Hver den som faller på denne sten, han skal knuses; men den som den faller på, ham skal den smuldre til støv.

¹⁹Og de skriftlærde og yppersteprestene søkte å få lagt hånd på ham i samme stund; men de fryktet for folket; for de skjønte at det var om dem han hadde sagt denne lignelse.

²⁰Og efterat de nogen tid hadde voktet på ham, sendte de lurere, som lot som de var rettferdige, for å fange ham i ord, så de kunde overgi ham til øvrigheten og til landshøvdingens makt.

²¹Og de spurte ham og sa: Mester! vi vet at du taler og lærer rett og gjør ikke forskjell på folk, men lærer Guds vei i sannhet;

²²er det oss tillatt å gi keiseren skatt, eller ikke?

²³Men han merket deres list og sa til dem:

²⁴Vis mig en penning! Hvis billede og påskrift har den? De svarte: Keiserens.

²⁵Da sa han til dem: Så gi da keiseren hvad keiserens er, og Gud hvad Guds er!

²⁶Og de var ikke i stand til å fange ham i ord i folkets påhør, og de undret sig over hans svar, og tidde.

²⁷Men det kom nogen av sadduseerne til ham, de som nekter at det er nogen opstandelse, og de spurte ham og sa:

²⁸Mester! Moses har foreskrevet oss at når en manns gifte bror dør og ikke har barn, da skal hans bror ta hans hustru til ekte og opreise sin bror avkom.

²⁹Nu var det syv brødre; og den første tok sig en hustru og døde barnløs.

³⁰Og den annen

³¹og den tredje tok henne, og likeså alle syv; de efterlot ikke barn, og døde.

³²Til sist døde også kvinnen.

³³Hvem iblandt dem skal nu få kvinnen til hustru i opstandelsen? for alle syv har jo hatt henne til hustru.

³⁴Og Jesus sa til dem: Denne verdens barn tar til ekte og gis til ekte;

³⁵men de som aktes verdige til å få del i hin verden og i opstandelsen fra de døde, de hverken tar til ekte eller gis til ekte;

³⁶for de kan ikke mere dø, for de er englene like og er Guds barn, idet de er opstandelsens barn.

³⁷Men at de døde står op, det har også Moses gitt til kjenne, der hvor det tales om tornebusken, når han kaller Herren Abrahams Gud og Isaks Gud og Jakobs Gud;

³⁸men han er ikke de dødes Gud, men de levendes; for de lever alle for ham.

³⁹Da svarte nogen av de skriftlærde og sa: Mester! du taler vel.

⁴⁰For de vågde ikke mere å spørre ham om noget.

⁴¹Men han sa til dem: Hvorledes kan det sies at Messias er Davids sønn?

⁴²David selv sier jo i Salmenes bok: Herren sa til min herre: Sett dig ved min høire hånd,

⁴³til jeg får lagt dine fiender til skammel for dine føtter!

⁴⁴David kaller ham altså herre; hvorledes kan han da være hans sønn?

⁴⁵Men i hele folkets påhør sa han til sine disipler:

⁴⁶Vokt eder for de skriftlærde, som gjerne vil gå i side klær og gjerne vil la sig hilse på torvene og ha de øverste seter i synagogene og sitte øverst ved gjestebudene;

⁴⁷de som opeter enkers hus og for et syns skyld holder lange bønner! Disse skal få dess hårdere dom.

Lukas 20

¹Som han no ein dag lærde folket i templet og bar fram fagnadbodet, steig øvsteprestarne og dei skriftlærde upp, i hop med styresmennerne,

²og dei tala soleis til honom: «Seg oss: Kva rett hev du til å gjera dette, eller kven var det som gav deg retten?»

³«Eg vil og spyrja dykk um ein ting,» svara han: «Seg de meg:

⁴Var dåpen åt Johannes frå himmelen, eller var det menneskjeverk?

⁵Då slo dei yver med seg sjølve og sagde: «Svarar me: «Frå himmelen,» so segjer han: «Kvi trudde de honom ikkje?»

⁶og svarar me: «Det var menneskjeverk,» so kjem heile folket til å steina oss i hel; for dei trur fullt og fast at Johannes var ein profet.»

⁷So svara dei at dei visste ikkje kvar Johannes-dåpen var ifrå.»

⁸«Då segjer ikkje eg dykk heller kva rett eg hev til å gjera dette,» sagde Jesus.

⁹So tok han til å tala til folket og sagde deim ei likning: «Det var ein gong ein mann som stelte til ein vingard; den leigde han burt til brukarar, og so for han utanlands og vart burte i lang æva.

¹⁰Då rette tidi kom, sende han ein av sveinarne sine til brukarane, og kravde at dei skulde gjeva honom noko av det som var avla i vingarden. Men brukarane slo sveinen og sende honom burt att med tome hender.

¹¹So sende han atter ein annan svein; den slo dei og, og hædde honom og sende honom burt att med henderne tome.

¹²Og endå ein tridje sende han; den for dei like eins med, slo honom til blods og kasta honom ut.

¹³«Kva skal eg no gjera?» sagde han som åtte vingarden. «Eg vil senda son min, han som eg elskar so høgt; kann henda dei hev age for honom!»

¹⁴Men då brukarane fekk sjå honom, lagde dei yver med kvarandre og sagde: «Dette er ervingen! Lat oss slå han i hel, so me kann få arven!»

¹⁵So kasta dei honom ut or vingarden og slo honom i hel. Kva skal no vingardseigaren gjera med deim?

¹⁶Han skal koma og gjera ende på desse brukarane og lata andre få vingarden.» Då dei høyrde det, sagde dei: «Slikt må aldri henda!»

¹⁷Då såg han på deim og sagde: «Kva tyder då dette ordet i skrifti: «Den steinen byggjarane vanda, den var det som vart hyrnestein?»

¹⁸Kvar den som fell på den steinen, skal slå seg sund; men den som steinen fell på, skal han smuldra til dust.»

¹⁹Dei skriftlærde og øvsteprestarne vilde ha lagt hand på honom i same stund, men dei torde ikkje for folket; dei skyna at det var deim han meinte med likningi si.

²⁰So gjætte dei på honom og sende folk ut som skulde lura på honom og låst vera lovlydige, so dei kunde fanga honom i ord, og so gjeva honom yver til styremagti og i henderne på landshovdingen.

²¹Dei sette fram eit spursmål for honom og sagde: «Meister, me veit at du talar og lærer rett og ikkje gjer skil på folk, men lærer Guds veg etter sanningi -

²²er det rett at me legg skatt til keisaren, eller er det ikkje?»

²³Men han gådde listi deira og sagde til deim:

²⁴«Syn meg ein sylvmynt! Kva bilæte og namn er det han hev?» «Det er keisarens,» svara dei.

²⁵«Vel,» sagde han til deim, «gjev so keisaren det som keisarens er, og Gud det som Guds er!»

²⁶Soleis kunde dei ikkje fanga honom i noko ord so folket var vitne på det; dei undra seg berre yver svaret hans og tagde.

²⁷So kom det nokre sadducæarar - det er dei som neittar at dei daude skal standa upp att - dei og sette fram eit spursmål for honom og sagde:

²⁸«Meister, Moses hev skrive den lovi åt oss, at når ein gift mann døyr barnlaus, so skal bror hans gifta seg med enkja og halda uppe ætti åt bror sin.

²⁹No var det ein gong sju brør. Den fyrste tok seg ei kona, men døydde barnlaus.

³⁰So gifte den andre seg med henne,

³¹og so den tridje, og sameleis alle sju; dei døydde og hadde ikkje born etter seg.

³²Til slutt døydde kona og.

³³Kven av deim skal no den kona høyra til i eit anna liv? For alle sju hev havt henne til kona.»

³⁴Jesus svara: «Dei som liver her i verdi, dei gifter seg og vert burtgifte;

³⁵men dei som vert haldne verdige til å nå hi verdi og standa upp att frå dei daude, dei korkje gifter seg eller vert burtgifte;

³⁶dei kann heller ikkje døy meir; for dei er liksom englarne og er Guds born, av di dei hev stade upp att til eit nytt liv.

³⁷Men at dei avlidne skal vekkjast upp att, det hev Moses og synt i soga um klungeren, der han kallar Herren Abrahams Gud og Isaks Gud og Jakobs Gud.

³⁸Og han er ikkje Gud for dei daude, men for dei livande; for alle er livande for honom.»

³⁹Då tok nokre skriftlærde til ords og sagde: «No tala du vel, meister.»

⁴⁰Og dei torde ikkje oftare spyrja honom um noko.

⁴¹So sagde han til deim: «Korleis kann dei segja at Messias er Davids son?

⁴²David segjer då sjølv i Salmeboki: «Herren sagde til herren min: «Sit ved høgre handi mi,

⁴³til eg dine fiendar fær til fotbenk for deg lagt!»»

⁴⁴So kallar no David honom herre; korleis kann han då vera son hans?»

⁴⁵Sidan tala han til læresveinarne og sagde so heile folket høyrde det:

⁴⁶«Agta dykk for dei skriftlærde som likar å ganga ikring i side kjolar og gjerne vil helsast torgi og hava dei fremste sessarne i synagogorne og dei høgste sæti i gjestebod!

⁴⁷dei som et upp huset for enkjor og for ei syn skuld held lange bøner. Dei skal få so mykje strengare dom.»